أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

363

قانون ( فارسى )

شده را مىخورد خوابهاى پريشان مىبيند . شرابى كه نه تازهء تازه و نه كهنهء كهنه بوده و ميانه و متوسط در عمر باشد ، تو حد وسطش را در نظر بگير ! يعنى در تندرستى چند بخورند ؟ و در بيمارى تا چه حد بنوشند ؟ شراب سفيد كم‌مايه زودهضم مىشود ، به سرعت در جسم نفوذ مىكند و براى معده مفيد است . در مقابل شراب سياه عادتا غليظ و پرمايه است و ديرهضم مىشود . و روى هم رفته شراب ميانگين در سفيدى و سياهى تأثيرش ميانه‌رو است . شراب شيرين‌مزه ديرتر از تلخ‌مزه هضم مىشود . شراب سفيد نيز خود انواع متفاوتى دارد : شراب سفيد شيرين‌مزه معده را پر باد مىكند و در شكم و روده‌ها گير مىكند . شراب بر آتش جوشيده عين اثر شراب سفيد شيرين‌مزه را دارد . شراب ريحانى براى هضم خوراك و براى كليه و مثانه مفيد است ، ادرارآور است ، خون حيض را بيرون مىريزد ، مسكن درد است ، شكم را قبوضيت مىدهد و تراوشهاى بدنى را از بين مىبرد . شراب سبك و كم‌شدت هميشه از شراب پرتأثير كم‌زيان‌تر است . شراب كم‌مايه و سبك عادتا ادرارآور است و شكم را ليونت مىبخشد و اسهال نمىكند . شرابى كه در ساختن آن گچ به كار مىبرند ، بسيار بد است ؛ به اعصاب و مثانه آسيب مىرساند ، سردردآور است و نه دور است كه انسان را بميراند . بويژه براى كسانى كه خون تف مىكنند بسيار بد است . شرابى كه در آماده كردن آن زفت و صمغ صنوبر به كار مىبرند گرمىبخش بوده و براى هضم خوراك خوب است ؛ امّا براى كسانى كه خون تف مىكنند خيلى بد است . شرابى كه گياه اشنه ( دوال ) در آن به كار مىرود ، مسكن درد خوبى است و احساس درد را فورا از بين مىبرد . اگر چرك گوش را در شراب حل كنند بسيار مستىآور مىشود . شرابى كه رب به در آن مخلوط است از شرابهاى ديگر كم‌زيان‌تر است . شراب خالص - هر شرابى باشد ، امّا با چيزى مخلوط نشود - كه تا اندازه‌اى گس‌مزه باشد ، گرمىبخش است ، به سرعت بر بدن تأثير مىگذارد ، معده را تقويت مىكند و اشتهاى خوراك را برمىانگيزد . خواب‌آور است ، بدن را نيرو مىبخشد و رنگ رخساره را زيبا مىكند . كسى كه از خوردن شير گياه سگ يا داروهاى سرد سمى از قبيل شوكران ، افيون ، قارچ سمى و غيره مسموم شده است ، از خوردن شراب خالص در اندازهء مناسب فايده مىبيند . همچنين از اثر نيش حشرات داراى سم سردمزاج مىكاهد . كسى كه درد گزشى را در سردنده‌هاى نزديك شكم حس مىكند ، كسى كه معدهء سست و فروهشته دارد و كسى كه معده‌اش ناتوان است از خوردن شراب خالص بهره مىبيند .